حسن حسن زاده آملى
43
دروس هيئت و ديگر رشته هاى رياضى (فارسى)
درس 15 : ارقام بروج و كواكب بروج اثنى عشر را در كتب فن به حساب جمل نويسند كه از صفر شروع مىشود و به يا ختم مى گردد . صفر را در علم حساب و هندسه به شكل دائره كوچك بدين صورت مى نويسند « : ه » ، كه با معنى لغوى آن نيك مناسب است ، چه اين كه صفر به تثليث اول و سكون وسط : خالى از هر چيز است ، و آدم تهيدست را صفر اليدين گويند . علم الهدى سيد مرتضى ، در مجلس بيست و هفتم از كتاب اماليش معروف به غرر و درر ، روايتى از جناب رسول الله صلى الله عليه و آله و سلم بدين صورت نقل كرده است : « نافع عن ابى اسحاق الهجرى عن ابى الاحوس عن عبدالله بن مسعود عن النبى صلى الله عليه و آله و سلم انه قال : ان هذا القرآن مأدبة الله فتعلموا مأدبته ما استطعتم ، و ان اصفر البيوت لبيت لجوف خ ل اصفر من كتاب الله » . يعنى اين قرآن ادبستان خدا است پس تا مى توانيد از آن ادب فرا بگيريد كه تهى ترين خانه ها خانه ايست كه از كتاب خدا تهى است . صفر را در كتب هيئت و نجوم و زيجات بدين صورت مى نويسند « ها » . پس در بيان بروج « : ها » يعنى برج حمل ، و « ا » يعنى برج ثور ، و « ب » يعنى برج جوزاء ، و « ح » يعنى برج سرطان ، و هكذا تا آخر كه « يا » برج حوت مىشود . پس هميشه عدد بروج به حسب حساب ابجدى يك شماره از عدد ابجدى زياده